DİNİ SORULARINIZA ÇÖZÜMLER

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
------------

 » MAKALELER

Okunma Sayısı : 2950

Hacca gençken mi yaşlanınca mı gitmek gerekir. Vekil hacı borçtan kurtarır mı?

Soru: Özellikle Türkler yaşlanınca geliyorlar kutsal topraklara. Bu sebeple de hac görevlerini yapmada zorlanıyorlar. Bu konuda uyarı yazıları yazsanız da görevlerini kolayca yapacakları gençliklerinde gelseler hacca.

Cevap: Bu tür sorulara cevabımız pek arzuya uygun şekilde olmuyor? Neden olmuyor arz edeyim.

Bilindiği üzere hac mükellefiyeti gençlikle yaşlılıkla ilgili bir mükellefiyet değildir. Hacca götürüp getirecek kadar maddi imkâna sahip olmakla ilgili bir mükellefiyettir. Hangi yaşta eline hacca gidecek imkân geçerse işte o yaşta hacca gitme mecburiyeti başlıyor. Bu sebeple, eline hacca gitme imkânı geçmeyen gençlere, yaşlanmadan hacca gidin, diyemeyeceğimiz gibi; imkânı olan yaşlılara da, geç kaldınız artık hacca gitmeyin, diyemeyiz. Çünkü mesele genç-yaşlı meselesi değil, hacca götürecek imkâna sahip olup olmama meselesidir.

Zannederim burada açıklığa kavuşturulması gereken soru şöyle olsa gerektir:

- Vatandaşlarımızın birçoğu hacca gitme imkânına sahip oldukları halde hemen gitmeyip bekliyor, yaşlanınca gitmeyi tercih ediyorlar. Kendisine hac farz olan bir kimse bekleyip de yaşlanınca gitmeyi tercih edebilir mi? Farz olduktan sonra böyle beklemeye cevaz var mıdır? Yoksa hac farz olunca hemen müracaatı yapıp teşebbüse geçmek mi gerekir?

Evet, meselenin düşünülmesi gereken önemli tarafı bu olsa gerektir. Hac farz olunca hemen gitmesi mi gerekir, yoksa beklemeye de cevaz var mı? Bu konudaki görüşleri şöyle özetleyebiliriz:

İmam-ı Ebu Hanife, Ebu Yusuf, İmam Malik ve Ahmed b. Hanbel hazretleri gibi çoğunluğu teşkil eden mezhep imamlarımız diyorlar ki:

-Kendilerine hac farz olan imkân sahipleri, fırsat bulduğu ilk hac mevsiminde hemen gitmeleri gerekir, sonraki yıllara tehir etmeleri (mazeretsiz) caiz değildir!. Şafii ve İmam-ı Muhammed Hazretleri ise ileride gitme niyetiyle haccın tehir edilebileceği görüşünü ifade ediyorlar, ancak sünnete uygun olanın da, farz olduğu ilk senelerde gidilmesi olduğuna dikkat çekiyorlar..

Demek ki Şafii dışındaki mezheplerde farz olduğu seneden itibaren (fevri olarak) gitme mükellefiyeti başlar. Mühimsemez de sonra da gidemeyecek duruma düşerse hac borçlusu olarak kalması söz konusu olur.

Böyle bir tehlikeyle karşılaşmamak için özellikle Hanefi mükellefler, haclarını tehir etmemeli, buldukları ilk fırsatta müracaatlarını yaparak hac borçlarını eda etme teşebbüsüne geçmeliler. Meselenin önemli yanı burası olsa gerektir.

Tabii bunlar konunun kitabî olan yanıdır. Bir de mahallî örf ve âdetlerin yaygın olduğu yerlerin kitabî olmayan söylentileri vardır. Onlara göre hacca gençken değil de aksine tehir ederek yaşlanınca gidilmesi icap ediyor. Çünkü diyorlar, gençken hacca gidersen tutamazsın, yaşlanınca git ki, dönünce dünya işine pek bulaşmazsın, böylece haccını da kaybetme tehlikesiyle karşılaşmazsın.

Bazı yörelerdeki bu tür söylentinin gerçekle ilgisi yoktur elbette. Çünkü hacca giden kimse dönünce dünya işiyle meşgul olursa haccını kaybeder, diye bir dini hüküm yoktur. Olan hüküm şudur: Hacca giden borcundan kurtulur, gitmeyen hac borcuyla kalır. Hacdan sonra terazi tutulmaz, dünya işi yapılmaz, yapılırsa haccını kaybeder diye bir İslamî anlayış olamaz. Ancak hacdan sonra hacı efendi dünya işlerinde harama helale daha çok dikkat eder duruma gelmiş olmalıdır. Onda elbette şüphe yoktur.

***

Soru: Farz olduğu halde teşebbüse geçmeyip de hac borcuyla ölenin yerine, mirasçılarının vekil olarak birini hacca göndermeleri onu borçtan kurtarır mı?

Cevap: Hac farz olduktan sonra teşebbüse geçmeyip de hac borcuyla ölen zengin, yerine vekil gönderilmesini vasiyet etmişse, bu vasiyeti mirasçıların yerine getirmeleri mecburi olur. Vasiyet etmediği halde kendiliklerinden vekil gönderirlerse bu da, yakınlarını hac borcundan kurtaran takdire şayan bir saygı örneğini teşkil eder. Vefalı bir mirasçı olduklarını göstermiş olurlar

....

 

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
Dini Sorulara Cevaplar 2007 - Sitede kullanılan makaleler kaynak belirtmek suretiyle farklı sitelerde ve ortamlarda kullanılabilir.
Web: www.ahmetsahin.org - Email : mail@ org - Webmaster: webmaster@ org