DİNİ SORULARINIZA ÇÖZÜMLER

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
------------

 » MAKALELER

Okunma Sayısı : 3229

Gazete Kuponu ile İkramiyeli Satışlar

? Bazı gazeteler kupon veriyorlar. Okuyucular bu kuponları topluyor, gazeteye gönderiyor. Gazetede kur?a çekiliyor, kupon sahiplerinden bazılarına otomobil, kamyon, daire... gibi ikramiyeler çıkıyor. Çıkan bu ikramiyeler alınabilir mi? Kumar mı, yoksa kumardan farklı mı? Bu suale, bazı müesseselerin malları içine ikramiye koyarak sattıklarını da ilâve edebiliriz. Meselâ, bir deterjan kutusu içine ikramiye koyduğunu ilân eden müessesenin malından bazen ikramiye çıkıyor, bu ikramiye de alınabilir mi?
? Gerek gazete kuponundan, gerekse çarşıdan alınan maldan çıkan ikramiyenin helâl olup olmadığını tesbit için belli başlı (üç şart) aramalı, bu üç şartın bulunup bulunmadığını incelemeliyiz. Şayet bu üç şart mevcutsa ikramiyeler alınabilir. Değilse alınamaz, kumara girer, harama meyleder.

1 ? Gazete kupon için, satış yapan diğer müessese de ikramiye için ayrıca para talep etmemeli. Meselâ, kuponsuz gazetenin fiyatı, yahut ikramiyesiz malın ücreti ne ise kuponlunun, ikramiyelinin de aynı olmalı, kupon ve ikramiye için ayrıca para ödenmemelidir.

2 ? Hediye ve ikramiye olarak verilen değer dînen helâl şey olmalı, haram olmamalıdır. İçki gibi. Yahut günah olan işleri işleme kolaylığı sağlamak gibi...

3 ? Hediye ve ikramiye ile sürümü artırıp, durumunu daha da ilerleten müessese dinen haram işlerle iştigal etmemeli, haram olan iş ve faaliyette bulunmamalıdır. Yani bizatihî kendisi meşrû olmalıdır.

İşte bu üç şart var mı, yok mu?.. bunu bilmelidir.

Dilerseniz duruma biraz daha açıklık getirebilmek için bu üç maddenin zıddına da bakalım:

1 ? Gazete kupon için ayrıca para almış olsa, bu paralardan meydana gelen miktardan ikramiye verilse tıpkı kumar gibi olur. Çünkü ikramiye için ayrıca para ödenmiş, ödeyenlerin de büyük kısmı mahrum olmuş, küçük bir kitle paraya, yahut hediyeye kavuşmuştur.

Demek ki, ikramiye kazanacağım ümidiyle fazla para ödenmiştir. Tıpkı piyangoda, kumarda da kazanacağım zannıyla para ödendiği gibi.

Ama kimse ikramiye için fazla para ödememişse, (bin) lira olan gazete kuponla da (bin) lira ise, gelen ikramiye müessesenin ikramiyesidir, müşterinin ayrıca ödediği paranın karşılığı değildir. Böyle olunca birinci maddede aranan şartın mevcut olduğu anlaşılır.

2 ? Verdikleri hediye haram olmamalıdır. Zira haram mal hediye de olsa alınmaz, satılmaz. İçki ikramı, sefahet yerlerinde ahlâk bozucu hallere girme imtiyazı gibi.

3 ? İkramiye veren gazete müstehcen neşriyat yapmamalı, dînen haram olan işleri işleyen müessese olmamalıdır.

Şayet böyle olursa bunların hediyeleri alınmaz. Çünkü işi ve sermayesi haramla yoğurulan, haramla meşgul olanın hediyesi alınmaz, malı da yenmez. Böylelerine destek de olunmaz. Nitekim fıkıh kitaplarında (malının çoğu haram olanın ekmeği de yenmez) deniyor. Takvâda ise azı da haram olsa yenmez. Uzak kalınır.

Bankaların verdikleri ikramiyeler bu ölçü içinde iyi düşünülmeli, üç şarta uymadığı takdirde tedkik edilmelidir. Zira haramlığı kesin fâizi devam ettirmekle yaşayan müesseselerin kendileri meşrû değil ki hediyeleri meşrû olsun.

Hülâsa edecek olursak diyebiliriz ki:

? Kupon veren gazetenin kuponlu iken fiyatının farklı olup olmadığı, verdiği ikramiyesinin helâl olup olmadığı, kendisinin helâl işle iştigal edip etmediği, gibi üç şart incelenecektir. Bu üç şarta göre ikramiyesine mübah demek mümkün olacaktır. Değilse olmayacaktır.

Demek ki dinî ölçülere zıt yayında ve meşguliyette bulunmayan bir gazete ve müessesenin verdiği ikramiye alınabilecektir. ....

 

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
Dini Sorulara Cevaplar 2007 - Sitede kullanılan makaleler kaynak belirtmek suretiyle farklı sitelerde ve ortamlarda kullanılabilir.
Web: www.ahmetsahin.org - Email : mail@ org - Webmaster: webmaster@ org