DİNİ SORULARINIZA ÇÖZÜMLER

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
------------

 » MAKALELER

Okunma Sayısı : 4770

Satranç Hakkında Mezheb Hükümleri

? Hocam, bizim birkaç satranç müptelâsı dostumuz var. Biz her fırsatta bunları ikaz ediyor, boşuna kıymetli vakitlerinizi öldürmeyin, faydalı bir meşguliyetle değerlendirin, diyorduk. Sizin satranç hakkındaki yazınızdan sonra artık onlara böyle bir tavsiyede bulunamaz olduk. Bize hemen çıkışıyor ve, ?Okumadınız mı Şahin Hocamızı?? diyorlar. Mümkünse tavla gibi, satranç hakkındaki hükümleri de kesin ve açık olarak izah etseniz de, sû-i istimale uğrayacak bir anlayış meydana gelmese.. Satranç oyununu teşvik çıkmasa...
Bir yazımda tavla, satranç gibi oyunlara temas etmiş, haklarındaki hükümleri arzetmiştim.

Tavlanın paralı parasız haram olduğuna dâir hüküm bulunduğunu ifade ettikten sonra, satrancın parasız olması hâlinde aynı ölçüde haram olmayıp, vaktin zâyi olmaması, küfür sözler söylenmemesi, itiyat hâline getirilip de zaman zâyi edilmemesi gibi üç şartın yerine getirilmesi hâlinde mübah olacağını arz etmiştim.

Satranç hakkındaki bu izahımız, tavla gibi kesin haram hükmünü ihtiva etmiyor, belki şartları yerine getirilirse müsaade ve müsamahakâr görünüyordu. Bu müsaade ve müsamahakâr ifademizden satranç oyununu teşvik mânası çıkaran bâzı satranç müptelâları çıkmış olacak ki, Balıkesirli okuyucum üzüntüsünü dile getiriyor.

Okuyucuma, satranç hakkındaki hükümleri biraz daha açık seçik izah etmeye çalışacağıma söz verdim. Bu sebeple, mezheplerin bu konudaki hükümlerini arz edeceğim sizlere. Biz aradan çıkar, mezhep sahiplerinin görüşlerini arz edersek, mes?ele biter. Kimsenin kimseye bir diyeceği kalmaz herhalde.

Önce hükmü hafif olanlardan başlayalım, sonra ağırlarına geçebiliriz:

Şâfiî?de hüküm:

l Satranç oynamak, araya menfaat girmeksizin olursa câizdir.

Şâyet bu oyunla ortada bir menfaat dönerse, câiz olmaktan çıkar, harama girer. Çünkü o takdirde kumar olur.

Hanbelî?de hüküm:

l Satranç oyunu mekrûhtur. Eğer menfaatsiz oynanıyorsa tabiî.

Şayet bir takım değer ortaya konur da, yenen yahut yenilen kazanırsa, mekruhluktan çıkar, haramlığa girer. Çünkü harama götüren oyunu oynamak da haram olur.

Mâlikî?de hüküm:

l Satranç oyunu tavla gibi haramdır. İsterse araya menfaat girmesin.

Hanefî?de hüküm:

l Karşılıklı para konmadan yapılan yarışlar helâldir, ancak satranç değildir. Çünkü satranç oyunu kısa zamanda oynayanı müptelâsı hâline getirmekte, oyun olmaktan çıkıp, ibtilâ hâlini almaktadır.

Hanefî görüşünün illeti sayılan bu ibtilâ hâline getirme mahzuruna bakan bâzı âlimler, bundan bir çıkış yolu bulmak isteyip demişler ki:

? Anlaşılıyor ki, arada sırada menfaatsiz olarak, bir ibtilâ hâline getirilmeden, zaman israfına düşülmeden, namaz vakti te?hire uğratılmadan oynanırsa, haramlıktan çıkar, sevabı olmayan mübaha girer! Çünkü müptelâ olmuyor, menfaat koymuyor, namazın te?hiri görülmüyor.

Bu mes?ele üzerinde etraflıca duran mezhep âlimlerimizden farklı görüşler zuhur etmişse de, ekseriyetinin satranç oynayanların lehinde olmadıkları anlaşılmaktadır.

Ashâbtan İbn-i Ömer?in (R.A.) satranç oynayanlara selâm vermediği kaydı vardır. Bâzı âlimler de demişler ki:

? Satranç oynayanlara selâm verilir. Hiç olmazsa selâmı iâde edinceye kadar oynamaktan vazgeçmiş olurlar.

Bu mevzuda tafsilât için (Mezâhib-i Erbaa) ile İmam-ı Birgivî Hazretleri?nin Tarikat-ı Muhammediyye Şerhi?nde (Elin âfetleri) bahsine bakılabilir. ....

 

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
Dini Sorulara Cevaplar 2007 - Sitede kullanılan makaleler kaynak belirtmek suretiyle farklı sitelerde ve ortamlarda kullanılabilir.
Web: www.ahmetsahin.org - Email : mail@ org - Webmaster: webmaster@ org