DİNİ SORULARINIZA ÇÖZÜMLER

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
------------

 » MAKALELER

Okunma Sayısı : 8288

Seferilik Otobüsle Değişir mi? Diyanetin Görüşü

Seferilik Otobüsle Değişir mi? Diyanetin Görüşü
Okuyucularımız çok iyi bilirler ki, dinî vazifelerimiz içinde namazımız en mühim ve müstesna bir yere sahiptir. Mü?minler namazda en küçük yanılmadan korkar, en basit eksiklikten titrerler.

Üzerinde hemen her mü?minin titrediği bu namazlarımızı (hazarda) belli şekilde tam olarak kıldığımız gibi, (seferde) de kendine mahsus şekilde kısaltarak dört rekâtı iki kılarız. Seferî hâlde iken namazı kısa kılmak, Hanefîlerce (vâcib), Şâfiîlerce de (câiz)dir!

Demek oluyor ki, Hanefîler seferde namazlarını kısa kılmak mecburiyetindeler. Zira vâcibdir. Azimettir.

Şâfiîlerde ise serbesttir. İsterlerse kısa, istemezlerse tam kılarlar. Zira câizdir.

Ancak, bu hükümler her iki mezhebin de görüşünün özetidir. Tafsilâtta geniş bilgiler vardır.

Bizim burada arzetmek istediğimiz husus elbette bunlar değildir. Zira Hanefî?nin ve Şâfiî?nin arzettiğim hükümlerinde kimsenin bir şüphesi yoktur. Tereddüde düşülen, muhterem Din İşleri Yüksek Kurulunca aydınlığa kavuşturulması istenen husus şudur:

? Bir insanın seferî sayılması için gideceği mesafenin deve yürüyüşü ile üç günlük yoldan az olmaması şarttır. Gittiği yol ki, yahut iki buçuk günü bulacaksa, bu kimse seferî sayılmaz. Dolayısıyla namazını kısaltmaz. Muhakkak, normal bir deve yürüyüşüyle üç günü bulacak uzunlukta bir yolculuktan dolayı namaz kısaltma emri terettüp etmektedir.

İşte burada düğümlenen bir mes?ele vardır. Onun açılmasına ihtiyaç zuhur etmiş bulunmaktadır. Bu düğüm şudur. Deniyor ki:

? Eskiden yolculuk yaya, ya da deve ile yapılıyordu, dolayısıyla üç günlük deve yürüyüşü yolculuğunda seferîlik hükmü bahis mevzuu olurdu. Bugün ise yolculuk sür?atli otobüsle yapılıyor. Öyle ise üç günlük otobüs yolculuğu hâlinde seferîlik hükmü bahis mevzuu olur. Otobüsle üç günden az gidilecekse seferîlik hükmü gelmez, namazı kısaltmak gerekmez!

İşte açıklık isteyen husus budur!...

Demek ki iki görüş vardır. Birinde yaya olarak üç günde ancak gidilecek mesafeye gidecek kimse namazını kısaltması lâzımdır. İsterse oraya otobüsle üç saatte gitmiş olsun.

Diyelim ki, günde otuz kilometre yaya yürüyecek kimse üç günde doksan kilometre yürür. O halde doksan kilometrelik mesafeyi bulacak yolculuk otobüsle de olsa seferîlik hükmü getirir.

İkinci görüşte ise buna cevâz yoktur. Artık yaya ve deve yolculuğu yerine otobüs yolculuğu gelmiştir. Öyle ise ancak otobüsle gidilecek üç günlük yolda namazı kısaltma hükmü gelebilir. Bundan aşağı yolculuktan namazı kısaltmak gerekmez.

Buna göre Türkiye?de seferîlik hükmü pek olmaz. Zira ülkenin bir ucundan diğer ucuna otobüsle üç günden önce varılabilir.

Bu yeni fikri müdafaa edenler bilhassa müfessir merhum Elmalı?yı kaynak göstermekteler.

Mü?minler arasında yer yer tereddütlere sebep olan bu mes?elede Din İşleri Yüksek Kurulu?nun görüşünün ne yolda olduğu merak edilmektedir. Muhterem hey?et bu hususta da tatmin edici açıklamasını yaparsa mes?ele vuzuha kavuşmuş olacaktır.

Cevabını beklediğimiz mes?ele şundan ibarettir:

? Seferîlik yaya gidilen üç günlük yolla mı, yoksa otobüsle gidilen üç günlük yolla mı başlar?!.

CEVAP:

Seferîlik mevzuunda yukarıdaki yazılarımız üzerine Din İşleri Yüksek Kurulu?nun cevabını alma imkânı bulduk. Muhterem hey?et cevabında tekrar ettiğimiz görüşümüzü aynen te?yid etmiş, hangi sür?atli vasıta ile gidilirse gidilsin, 90 km.?lik mesafenin seferilik getiren mesafe olduğuna işaret buyurmuşlardır. Din İşleri Yüksek Kurulu?nun 27 Ocak 1982 tarihli bu yazısı şöyledir:

?Dinî hükümlere göre, bulunulan yerden, karada normal insan veya deve kervanı yürüyüşüyle. denizde orta sür?atte esen rüzgârla ilerleyen yelkenli ile üç günlük (18 saatlik), yaklaşık olarak (90 km.) veya daha uzak mesafeye gitmeye ?sefer? denir. En az bu kadar uzakta bulunan bir yere gitmek niyetiyle ikamet ettikleri yerden ayrılan kimseler, dînen misafir sayılırlar. Söz konusu uzaklıktaki yerlere uçak, otomobil veya tren gibi sür?atli vasıtalarla daha kısa sürede giden kimseler de aynı hükümdedirler. ?Seferî olurlar.? Bilgilerinizi rica ederim.?

Diyanet İşleri Başkanı adına.

A. Hamdi KASABOĞLU / Din. İşl. Yk. Krl. Başk.

...............................

Demek oluyor ki, yola çıkan kimsenin seferîlik hükmüne tâbi olup olmadığını bilmesi için gideceği yolun kilometre miktarını bilmesi gerekiyor. Yukarıdaki cevaptan da anlaşıldığı üzere 90 kilometrelik mesafeyi buluyor, yahut daha da geçiyorsa bu mesafe, hangi sür?atli vasıtalarla ne kadar kısa zamanda gidilirse gidilsin, seferîlik hükmü getirir, bu yolcu seferî sayılır.

Buna göre seferî kimse, öğle, ikindi, yatsının dört rekâtlı farzlarını seferde tek başına kalırsa iki kılar. Ama oranın seferî olmayan yerli imamına uyarsa tam olarak kılar, kısaltmaz. Hattâ seferî olmayan bu imama, farzın yarısında uysa da imamla iki rekât kılsa, kalkıp kalan iki rekâtı daha kılmak gerekir. Zira imama uyması sebebiyle kendisine de imamla farz olan miktar farz olmuştur. ....

 

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
Dini Sorulara Cevaplar 2007 - Sitede kullanılan makaleler kaynak belirtmek suretiyle farklı sitelerde ve ortamlarda kullanılabilir.
Web: www.ahmetsahin.org - Email : mail@ org - Webmaster: webmaster@ org