DİNİ SORULARINIZA ÇÖZÜMLER

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
------------

 » MAKALELER

Okunma Sayısı : 3884

Öşür Meselesi ve Din İşleri Yüksek Kurulu

Öşür Mes?elesi ve Din İşleri Yüksek Kurulu
Lügat-ı fasîhi (Öşr) olan, fakat galat-ı meşhur olarak (Öşür) denen arazi mahsulünün zekâtı mes?elesinin vâzıh olmadığını, Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı Din İşleri Yüksek Kurulu?nun bu mevzuda ilmî bir açıklama yapmasına ihtiyaç olduğunu geçen yazımda da ifade etmiştim.

Bu mevzua sık sık girmemizin bir sebebi de, merhum Ömer Nasuhî Efendi?nin kitaplarındaki izahıydı.

Ömer Nasuhî merhum hem ilmihalinde, hem de Istılahat-ı Fıkhiyye?siyle, Dinî Bilgileri?nde ülkemiz arazilerinin öşür arazisi cinsinden olmadığını ifade etmekteydi. Ona göre öşür verenler vermeli, vermeyenler ise vermeyişlerinden mes?ûl olmamalıydı. Biz bunu nazara vermiştik yazılarımızda.

Birecik?ten mektup yazan okuyucum diyor ki:

? Öşürle alâkalı yazınız burada, içinde âlimlerin de bulunduğu bir cemaat nezdinde okundu, üzerinde etraflıca konuşuldu. Ömer Nasuhî merhumun eserlerindeki izahın bir baskı sehvi olabileceği kanaatine varıldı. Hem Şâfiîlerde, hem de Hanefîlerde bugünkü arazilerden (öşür) verilmesinin lâzım olduğu görüşü ileri sürüldü.?

Burada düşünülüp incelenecek bir husus vardır. O da şudur: Nasuhî merhumun hükmü arazinin Osmanlı devresine âit ise, bugünkü arazilerle geçmişteki arazinin durumu aynı değil, o günkünden öşür verilmediği hâlde bugünkü araziler tapu ile sahiplerine devredildiğinden vergi arazisi kısmından çıkmış, öşür arazisi kısmına girmişse, bizim buna bir diyeceğimiz olmaz. Nasuhî Efendi?nin izahı geçmiş Osmanlı devri arazisine âit olarak mütalâa edilir. Böylece mes?ele hükme bağlanmış olur.

İşte bu bir görüştür, doğruluğunun Din İşleri Yüksek Kurulu?nca da te?yidi hâlinde mes?ele vuzuha kavuşmuş olur.

DİN İŞLERİ YÜKSEK KURULU?NUN CEVABI

Öşürle alâkalı yazıların akisleri devam ederken Din İşleri Yüksek Kurulu?ndan beklediğimiz cevap geldi.

Başkan adına Cevat Sağlam imzasını taşıyan yazıyı aynen alıyor, Diyanet İşleri Başkanlığı?nın görüşünü okuyucularıma takdim ederken, muhterem hey?ete gösterdiği vazife titizliğinden dolayı alenen şükranlarımı arzetmeyi de bir vazife telâkki ettiğimi hassaten ifade etmek istiyorum.

T.C.

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI

ANKARA

SAYI: BH/2-84

KONU:

18.12.1981

Sayın

Ahmed ŞAHİN

Yeni Nesil Gazetesi Yazarı

Yeni Nesil Gazetesi?nin 13.12.1981 tarihli nüshasının 2. sayfasında yayınlanan ?Öşür? konulu yazınızla ilgili Din İşleri Yüksek Kurulu?nun açıklaması aşağıya çıkarılmıştır:

?İslâm Hukukuna göre, Müslüman bir ülkenin sınırları içinde bulunan ekilip - biçilen topraklar;

a) Memleket arizisi (Araziy-i emiriyye)

b) Mülk arazi (Öşür ve haraç arazileri)

c) Vakıf arazi (Araziy-i mevkûfe) gibi kısımlara ayrılır.

Bunlardan memleket arazisinin mülkiyeti devlete âit olup, tasarrufu (ekilip - biçilmesi), senelik belirli bir ücret veya elde edilen mahsulün sekizde bir, onda bir... gibi bir kısmı karşılığında tâlip olan ve devletçe uygun görülen fertlere verilmiştir. Ekip-biçmek üzere kendilerine bu arazilerin verildiği kimseler, bu topraklarda kiracı, ödedikleri vergi ve hisseler de kira bedeli sayılmıştır. Hanefî mezhebine göre, bir arazide kira ve öşür birleşmeyeceğinden bu durumdaki arazilerin mahsullerinden ayrıca öşür gerekmeyeceği beyan edilmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu zamanında İmparatorluk sınırları içinde kalan arazi, genellikle memleket arazisi (araziy-i emiriyye) kabûl edildiğinden, elde edilen mahsulden devlete verilen onda bir, sekizde bir.. gibi hisseler, bu toprakların kira bedeli sayılmıştır.

Fakat devletçe, daha sonra özel kanunla bu araziler ekip-biçenlere mülk olarak verildiğinden, hâlen bu topraklar mülk arazi hükmünde bulunmaktadır. Bu itibarla elde edilen mahsulün zekâtının verilmesi gerekir. Toprak mahsullerinin zekâtına, bilindiği üzere (öşür) denilmektedir.?

Bilgilerinizi rica ederim. Saygılarımla...

BAŞKAN ADINA

Cevat SAĞLAM

Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri

....

 

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
Dini Sorulara Cevaplar 2007 - Sitede kullanılan makaleler kaynak belirtmek suretiyle farklı sitelerde ve ortamlarda kullanılabilir.
Web: www.ahmetsahin.org - Email : mail@ org - Webmaster: webmaster@ org