DİNİ SORULARINIZA ÇÖZÜMLER

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
------------

 » MAKALELER

Okunma Sayısı : 2857

Fitre İlânları Üzerine

Fitre İlânları Üzerine
Çok eskilerden okuyup da bir türlü izahını yapamadığım fitre ilânlarını hatırlıyorum. Mahallî müftülükler cami kapılarına astırdıkları fitre ilânında şöyle açıklama da yaparlardı:

Fitre İlânı:

Buğdaydan yarım ölçek. Ednâsı, evsatı, âlâsı.

Arpadan bir ölçek. Ednâsı, evsatı, âlâsı.

Hurmadan bir ölçek. Ednâsı, evsatı, âlâsı.

Üzümden bir ölçek. Ednâsı, evsatı, âlâsı...

Bir türlü çözemezdim bu ilânın söylemek istediği şeyi. Bilmem fitre ilânları hâlâ aynı şekilde birer muamma gibi devam etmekte midir?

Anladığım kadarıyla bu ilâna bir açıklık getirmek istiyorum, bakalım birşeyler anlatabilecek miyim, yoksa ben de, bir muammayı bir başka muamma ile mi izah etmiş olacağım.

......................

Bilindiği gibi fitre bir yardımdır. Tıpkı zekât gibi.

Aradaki fark şudur:

Zekât, ya altından, ya gümüşten, yahut da bunların satın aldığı şeyden verilir.

Fitrede ise asıl olan altın ve gümüş değildir.

Fitrede asıl olan dört gıda maddesinden vermektir. Bunlar ilânlarda adı geçen buğday, arpa, hurma ve üzüm çeşitleridir.

Bunun bir sebebi de o günkü Müslümanlarda temel gıda maddesi bu dört nesneden ibaret olmasıdır.

Demek ki, durumu müsait olan bir Müslüman, diğer ihtiyaç sahibi kardeşine gerçek bir yardım yapmak isterse ona, ya yarım ölçek buğday vermeli, yahut da bir ölçek arpa veya üzüm, ya da hurma..

Anlaşılan bunlar ailenin zarurî gıda maddesini teşkil etmektedir.

Ancak, aradan zaman geçmiş, buğday, arpa şehirlinin evinde, çuvallarında bulunur olmaktan çıkmıştır. Zira şehirlerde buğday, arpa değil, bunların ekmekleri fırınlarda bulunmakta, ana maddeleri ise köylerde ekilip biçilmektedir.

Demek ki, aynını vermek şehirliye zorlaşmaktadır. Nitekim hurma da köyde ve birçok şehirde bulunmamakta, üzüm ise mahallî bir mahsul olarak belli bölgede yetişmektedir.

Öyle ise, bunların kendisini vermek zorlaşmış bulunmaktadır. Ama bunların tutarı olan parayı vermek her yerde mümkün ve kolaydır.

Mademki, bunların tutarı olan parayı bu maddelerin yerine vermek câizdir; o hâlde fitreler para olarak verilmelidir.

Kaç lira olarak verilmeli? Bunu tesbit ederken yine bu ana maddelere döneceğiz, fiyatlarına bakacağız. Meselâ, sen buğdaydan mı vermek istiyorsun? Öyle ise yarım ölçek buğdayın, bulunduğun şehirdeki fiyatına bakacaksın, o fiyatını fitre olarak vereceksin. Eğer buğdaydan değil de, arpadan, yahut hurma ve üzümden vermek istiyorsan, bulunduğun muhitte bunların yarımşar ölçek fiyatını fitre olarak vereceksin...

Yalnız, bunların aşağısı ortası ve yüksek kalitesi var. Her birinin fiyatları farklı. Nitekim müftüler ilânlarında bunu ?ednâsı evsatı, âlâsı? diye ifâde ediyorlar.

Hangi kaliteden vermek istiyorsan, onun tutarını fitre olarak verir, vâcip olan mükellefiyetini yerine getirmiş olursun.

Yarım ölçek buğdayla, bir ölçek arpanın fiyatı aynı değildir.

Nitekim yarım ölçek kuru üzümle, yine o kadar kuru hurmanın da fiyatı aynı değildir.

Demek ki, herkes durumunu bilir, imkânına göre tercih yapar.

En ucuzu buğday, en pahalısı da hurmadır. Az imkânlılar ucuzundan, müsaid durumlular da üzümden, daha müsait durumda olanlar da hurmadan vermeliler ki, nimet çokluğuna göre şükür görmüş olsun.

İşte müftülerin kısacık fitre ilânlarında böyle bir gerçek saklıdır. Bilmem birazcık olsun açıklık getirebildim mi?.. ....

 

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
Dini Sorulara Cevaplar 2007 - Sitede kullanılan makaleler kaynak belirtmek suretiyle farklı sitelerde ve ortamlarda kullanılabilir.
Web: www.ahmetsahin.org - Email : mail@ org - Webmaster: webmaster@ org