DİNİ SORULARINIZA ÇÖZÜMLER

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
------------

 » MAKALELER

Okunma Sayısı : 3924

Diş dolgusu ve gusül meselesi üzerine

AHMED ŞAHİN

17.05.2005  SALI

...

?Ağızdaki dişlerin bazısında çürükler oluşuyor, bu çürükler dolgu maddesi ile dolduruluyor. Böylece dolgu ile diş tedavi edilmiş olunuyor.

Bazen de dişin üzerine sabit kaplama yapılıyor, kaplama da dişin üzerinde sabitleşiyor. İşte burada şüpheler meydana getiriliyor. Deniliyor ki: ?Gusülde ağız ve burun içini yıkamak farzdır. Kuru yer kalmaması şarttır Hanefi mezhebinde. Halbuki dolgu maddesi de, kaplama da altına su geçirmiyor, ağızda kuru yer kalıyor. Böylece dişini doldurtanın, yahut da kaplatanın guslünde şüpheler meydana geliyor. Bunu önlemek için Hanefi mezhebinde olanlar, gusülde Şafii?ye niyet etmeliler. Çünkü Şafii?de ağızda kuru yer kalsa da gusül sahih olur. Bu gibi söylentilere siz nasıl bakıyorsunuz?..?

Sıkça tekrar edilen bu soruya ait tespitlerimizi kısaca şöyle ifade edebiliriz: Gerçekten de Hanefi mezhebinde gusülde ağız ve burun içi iyice yıkanmalı, kuru yer kalmamalıdır ki, gusül sahih olsun. Çünkü Hanefi?de ağız ve burun içi de bedenin (yıkanması farz olan) dış kısmından sayılmaktadır. Ancak, bu doğrunun yanında başka bir doğru daha vardır. O da şudur: Gusülde ağzına suyu alıp da çalkalayan insan, ağzının içini yıkamış, farz olan yıkama yerine gelmiş oluyor. Çünkü ağzın içi, dolgunun da, kaplamanın da dış kısmıdır.Dolgunun İçi ve kaplamanın altı değildir. Üzerinden su geçen dolgu ve kaplama dişler ıslanıyor. Böylece ağız içi yıkanmış, farz olan yıkama yerine gelmiş oluyor. Dolguyu, kaplamayı söküp de altını yıkamak gibi imkan dışı bir mecburiyet söz konusu olmuyor. Sıhhatli ilmihal kitapları bu konuda aynı hükmü veriyor, geçmiş alimlerin verdikleri fetvaları da örnek olarak naklediyorlar. Zaruretlerin mahzurları mubah kıldığına da dikkat çekiyorlar. Bu itibarla Hanefi?nin gusülde Şafii?ye niyet etmesine gerek de kalmıyor. Çünkü dolgunun ve kaplamanın üzerinden akıp giden sular, farz olan yıkamayı yapmış olmakta, kuru yer kalması gibi bir şüphe söz konusu olmamakta, bu sebeple de Şafii?ye niyete gerek kalmamaktadır. Bu konuda geniş bilgi için bakılacak kaynak: Günün Meseleleri, cilt 1, Hayreddin Karaman, s. 300.

- Ay halinde iken dişini doldurtan, yahut da kaplatmış bulunan hanımın guslü sahih olmaz mı? Dişini, mutlaka bu hallerden çıkınca mı kaplatıp tedavi ettirmesi gerekir? Bu konudaki mecburiyet nasıldır? Buna fetva-takva ölçüsüyle cevap verebiliriz... Bilindiği üzere dini konularda bir fetva derecesi vardır, bir de takva. Dinin her meselesinde üst üste bu iki basamağı her zaman görmek mümkündür.

Fetva basamağı, dini hayatta çıkılacak ilk mecburi basamaktır. Fetva basamağından aşağıda kalınacak başka basamak yoktur. Fetvanın üstünde ise takva basamağı vardır. Takvayı tercih eden sevabını alır. Etmeyen günaha girmez. Ancak fetva öyle değildir. Fetva mecburidir. Çünkü fetvanın altında inilecek başka basamak yoktur. Fetvadan düşen tutunacak yer bulamaz, kuyu dibine düşer.

Bu anlayış içinde baktığımızda görürüz ki, cünüp iken yahut da ay halinden çıkmadan dişini doldurtan yahut da kaplatan, fetva bakımından caiz olanı yapmış, guslüne engel olacak bir durum söz konusu olmamıştır. Ancak takva ile amel etmek isteyenler, doldurtma ve kaplatmayı bu halden çıkınca yaptırsalar daha sevaplısını yapmış olurlar. Mecburi olmasa da sevaplı olan takvayı tercih etmiş sayılırlar.

Burada şunu da ilave etmeliyim ki; insan (ilgi duyabiliyorsa) kendi nefsi için çoğu yerde takvayı tercih etmeli, takva ile amel etmeye gayret göstermelidir. Ama başkaları için fetvayı kafi bulmalı, fetva ile amel edeni muhabbete layık görmeli, hafife almamalıdır ki, arada sevgi azalması söz konusu olmasın.

17.05.2005

e-posta adresi:a.sahin@zaman.com.tr

 

....

 

ANA SAYFA | MAKALELER | DUA SAYFASI | ZİYARETÇİ DEFTERİ | KISA TARİHÇE | KİTAPLARI
Dini Sorulara Cevaplar 2007 - Sitede kullanılan makaleler kaynak belirtmek suretiyle farklı sitelerde ve ortamlarda kullanılabilir.
Web: www.ahmetsahin.org - Email : mail@ org - Webmaster: webmaster@ org